Öğretim belirlenmiş
amaçlar doğrultusunda öğrenmeyi kolaylaştırmak için kasıtlı olarak yapılan
işlemleri ifade eder. Bu doğrultuda öğretimin tasarlanması ile kasıtlı yapılan
bu işlemlerin organize edilmesi, hazırlanması ve yürütülmesi
kastedilmektedir.
Öğretim tasarımının
öğrenene yaklaşımı öğrenme teorilerine göre şekillenir. Davranışcı, bilişselci
ya da yapılandırmacı bir yaklaşımın benimsendiği öğretim tasarımı benimsenen
yaklaşımla paralellik gösterir. Çünkü öğretim tasarımı planlı olarak yapılan
öğretim süreçlerinin bütünüdür.
Öğretim tasarımı makro
düzeyde üç soruya cevap arar (Mager’den aktaran Smith ve Ragan, 2005);
Nereye
gidiyoruz?(öğretimin hedefleri nelerdir?)
Gitmek istediğimiz yere
nasıl varacağız? (öğrenme stratejimiz ne?)
Gitmek istediğimiz yere
vardığımızı nasıl anlayacağız? (Değerlendirmemiz nasıl olacak?)
Öğrenme stratejisine
bağlı olarak öğretim tasarımında makro düzeyde alınan kararlar farklılık
gösterse de genel olarak öğretim tasarımı analiz, tasarım, uygulama ve
değerlendirme adımlarından oluşur. Bu adımlar farklı yaklaşımlarla modellenerek
daha kapsamlı yapılar haline getirilmişlerdir. Öğretim tasarımcıları
beklentileri doğrultusunda birçok farklı öğretim tasarımı modeline yönelebilir.
Bu modellerden en çok bilineni ADDIE olarak bilinen analiz, tasarım,
geliştirme, uygulama ve değerlendirme basamaklarından oluşan modeldir. ADDIE
Modeli için eğitim felsefesinin bakış açısına göre kasıtlı öğrenme; öğrenci merkezli
olmalı, yenilikçi, gerçekçi ve ilham verici bir tasarım olarak şekillenmelidir
(Branch, 2009).
“ADDIE herhangi bir
alanda yapılacak yenilik ve buluşları sistematize eden beş aşamalı bir
süreçtir. ADDIE ‘bireylerin neyi öğrenmeye ihtiyaçları var’sorusu ile ‘bireylerin
ihtiyaçları olan bilgiyi öğrendiler mi’ noktası arasında geçen tüm süreçleri
kapsar” (http://tasarimaddie.blogspot.com/).
Temelde girdi-süreç-çıktı yapısına odaklanan ADDIE’nin genel yapısı Branch’ın (2009)
belirtiği şekilde aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
|
Analiz
|
Tasarım
|
Geliştirme
|
Uygulama
|
Değerlendirme
|
|
Performans düşüklüğünün potansiyel
sebeplerini belirlemek
|
İstenilen performansı ve uygun
test yöntemlerini belirlemek
|
Öğrenme kaynaklarını oluşturmak
veya doğrulamak
|
Öğrenme ortamını hazırlamak ve
öğrencilerin kullanmasını sağlamak
|
Öğretim materyalinin ve sürecinin uygulama
öncesinde ve sonrasında değerlendirmesini yapmak
|
|
· Performans boşluğunu doğrulamak,
· Öğrenme hedeflerini belirlemek,
· Hedef kitleyi belirlemek,
· Gerekli kaynakları belirlemek,
· Potansiyel iletim, ulaştırma sistemlerini
belirlemek,
· Proje yönetim planı oluşturmak
|
· Görev envanteri oluşturmak,
· Performans hedeflerini oluşturmak,
· Ölçme stratejilerini geliştirmek,
|
· İçeriği oluşturmak
· Ortamı seçmek ya da geliştirmek,
· Öğrenciler için rehber oluşturmak,
· Öğretmen için rehber oluşturmak,
· Pilot uyguma yapmak
|
· Öğretmene kullandırmak,
· Öğrenciye kullandırmak,
|
· Değerlendirme kurallarını belirlemek,
· Değerlendirme aracını seçmek
· Değerlendirme yapmak
|
Aşağıda ADDIE modelini
temel alan öğretim tasarımı örneklerinin analiz aşamaları yer almaktadır.
Örnek - 1Örnek - 2
Örnek - 3
Örnek - 4
Örnek - 5
